Najprościej: proces kredytu hipotecznego zaczyna się jeszcze przed złożeniem wniosku, a nie dopiero w chwili podpisania papierów. Z ustawy wynika, że najpierw klient powinien dostać zindywidualizowane informacje na formularzu informacyjnym, potem składa wniosek, bank bada zdolność kredytową i często także wymaga wyceny nieruchomości, następnie przekazuje decyzję kredytową, a na końcu dochodzi do zawarcia umowy. Po podpisaniu umowy konsument ma jeszcze ustawowe 14 dni na odstąpienie bez podania przyczyny.
To ważny początek, bo prawo wymaga, aby przed zawarciem umowy bank, pośrednik lub agent przekazali Ci na trwałym nośniku zindywidualizowane informacje, które pozwalają porównać oferty, ocenić skutki kredytu i podjąć świadomą decyzję. Te informacje są przekazywane na formularzu informacyjnym. Bank powinien przekazać ten formularz niezwłocznie po otrzymaniu informacji o Twoich potrzebach, sytuacji finansowej i osobistej, preferencjach oraz celach, najpóźniej przed złożeniem wniosku. Sam formularz jest ważny co najmniej 14 dni.
Dopiero po tym etapie dochodzi do formalnego startu procedury. Ustawa mówi wprost, że w celu zawarcia umowy o kredyt hipoteczny konsument występuje z wnioskiem do kredytodawcy. To jest moment, od którego liczy się dalsza część procesu po stronie banku.
Przed zawarciem umowy bank musi ocenić zdolność kredytową. Robi to na podstawie informacji od Ciebie, z baz danych lub ze swoich zbiorów danych. Może też żądać dokumentów i informacji potrzebnych do tej oceny. KNF dodaje, że taka analiza powinna być rzetelna i obiektywna oraz obejmować m.in. źródła spłaty, koszty utrzymania, wszystkie zobowiązania finansowe i inne trwałe obciążenia.
Jeżeli bank wymaga wyceny nieruchomości w związku z procedurą oceny zdolności, taka wycena musi spełniać ustawowe wymagania, a wykonuje ją rzeczoznawca majątkowy wskazany w drodze porozumienia między bankiem a konsumentem. Już na etapie formularza informacyjnego bank powinien też wskazać, czy wycena jest konieczna, czy wiąże się z kosztami i kto odpowiada za jej zapewnienie.
Po analizie bank przekazuje decyzję kredytową na trwałym nośniku. Co do zasady powinno to nastąpić w 21. dniu od dnia otrzymania wniosku, chyba że zgodzisz się na wcześniejsze przekazanie decyzji. To ciekawy i ważny przepis: ustawodawca wprost wskazał ten termin po to, aby konsument mógł porównać warunki także z ofertami innych kredytodawców. Sama decyzja kredytowa stanowi ofertę w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Decyzja kredytowa wraz z formularzem informacyjnym wiąże bank przez co najmniej 14 dni od jej przekazania. Jeżeli decyzja została przekazana wcześniej niż 21. dnia od złożenia wniosku, okres związania decyzją wydłuża się tak, aby nie skrócić Ci ustawowego czasu na porównanie ofert. W tym czasie bank nie może wymagać, abyś od razu podjął ostateczną decyzję. Dodatkowo bank, pośrednik lub agent mają obowiązek zaproponować przekazanie razem z decyzją także projektu umowy o kredyt hipoteczny.
Jeżeli wynik oceny zdolności kredytowej jest pozytywny, dopiero wtedy może zostać zawarta umowa o kredyt hipoteczny. Ustawa mówi jasno: umowę wolno zawrzeć tylko wtedy, gdy ocena zdolności wskazuje, że konsument będzie w stanie spłacić kredyt wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Bank i pośrednik mają też obowiązek udzielać w sposób zrozumiały i precyzyjny wyjaśnień dotyczących postanowień umowy.
Po zawarciu umowy konsument ma prawo odstąpić od umowy o kredyt hipoteczny w terminie 14 dni, bez podania przyczyny. To ważna ochrona ustawowa. Po odstąpieniu trzeba zwrócić udostępnioną kwotę kredytu wraz z odsetkami za okres od dnia wypłaty do dnia spłaty, ale co do zasady nie ma innych opłat poza bezzwrotnymi kosztami poniesionymi przez bank na rzecz organów administracji publicznej.
Dla Ciebie najważniejsze jest to, że proces kredytu hipotecznego nie powinien wyglądać jak szybkie „proszę podpisać tutaj”. Z oficjalnych zasad wynika raczej model: najpierw informacja, potem wniosek, potem analiza, potem decyzja, potem czas na porównanie, a dopiero na końcu podpisanie umowy. To ma chronić klienta przed pochopną decyzji.Problem w tym, że wiele osób myśli, że najważniejsza jest sama nieruchomość. Tymczasem ustawa mówi, że ocena zdolności kredytowej nie może opierać się głównie na założeniu, że wartość nieruchomości jest wysoka albo że wzrośnie. Czyli nawet bardzo dobra nieruchomość nie „naprawi” słabej zdolności kredytowej.
To ważne pytanie, bo przy kredycie hipotecznym łatwo zgubić się w kolejnych etapach. Najprostszy porządek jest taki: formularz informacyjny → wniosek → ocena zdolności i często wycena → decyzja kredytowa → czas na analizę → podpisanie umowy → możliwość odstąpienia w ciągu 14 dni. I właśnie tak, krok po kroku, ten proces wynika z przepisów.
Jeśli chcesz spokojnie przejść przez proces kredytu hipotecznego, warto wcześniej uporządkować dokumenty, dochody, zobowiązania i informacje o nieruchomości. Dzięki temu łatwiej ocenić, na którym etapie może pojawić się problem i jak przygotować się do rozmowy z bankiem.
zapisać swoje ulubione domy i nie tylko
Don't have an account? Zapisz się
Wpisz swój adres e-mail, a wyślemy Ci link do zmiany hasła.
zapisać swoje ulubione domy i nie tylko
